#1 Armanda Rosa Silva Gomes

Wat is uw eerste herinnering aan Italië?

Ik wist niet van en niet over Italië. Ik had twee kinderen in Cabo Verde, São Nicolau. Ik had het in die tijd niet breed en de vader van mijn kinderen woonde destijds in Nederland. Wij waren niet getrouwd, waardoor wij niet in aanmerking kwamen voor gezinshereniging. Dat was de reden waarom ik me genoodzaakt voelde om naar Italië te gaan. Ik had een brief gestuurd naar een vriendin van mij in Italië. Met de vraag  om mij daarbij te helpen door een carta di chamada voor mij te regelen. Geloof het of niet… Ik had binnen 15 dagen een Carta de Chamada.  Mijn moeder vroeg aan mij: “ Waarom ga je weg en laat je je kinderen achter? Ze hebben je nodig. ” De vader van mijn kinderen was in Nederland, dus ik heb de kans gepakt om te zorgen voor mijn kinderen. Ik moest toen gelijk mijn documenten regelen en dat moest ik op Sal doen. Ik bleef daar uiteindelijk 3 weken om alles in orde te maken. Terug op São Nicolau had ik een maand om me voor te bereiden op mijn migratie naar Italië. Via Sal en Guinea Bissau kwam ik aan in Italië.

Hoe voelde u zich toen u aankwam in Italië?

Toen ik Italië  aankwam dacht ik: “ O mijn god, wat ga ik doen? ” Vanwege miscommunicatie was er niemand op het vliegveld om mij op te halen. Mijn werkgeefster dacht dat zij mij moest ophalen in Portugal. Ik wist niet waar ik mijn bagage moest halen, ik wist niet waar de ingang en uitgang waren. Ik begreep niks van de taal. Een Italiaanse man schoot mij te hulp maar vanwege de taalbarrière begrepen we elkaar niet. Ik had uiteindelijk het adres en telefoonnummer van het huis waar ik zou gaan werken. Hij belde voor mij naar het huis en hij kreeg van de dochter van mijn werkgever te horen. Ze zouden mij ophalen, maar ik moest wel op het vliegveld blijven. Toen ik naar Italië emigreerde, nam ik de achternaam Mantegazza van mijn werkgever aan. Zo kon mijn werkgeefster mij uiteindelijk op het vliegveld vinden.

Eenmaal aangekomen in het huis waar ik zou moeten gaan werken kreeg ik door dat ik zou gaan werken voor miljonair. Tijdens de rondleiding durfde ik bijna niks aan te raken en de kamer die zij mij hadden toegewezen was groot met een eigen badkamer. Op dat moment was ik enorm dankbaar dat God mij hier naar toe had geleid.  

Wat voor werk deed u daar, en hoe bent u daarin terechtgekomen?

We waren dienstmeisjes van miljonairs en we waren in totaal met zessen. We droegen allemaal een uniform.  Mijn taak was om het eten voor te bereiden, soms het eten te serveren en de tafels naderhand op te ruimen. Ik stond elke dag om 8.00 uur op om het ontbijt voor te bereiden en naar hun kamer te brengen.

Waren er Kaapverdiaanse netwerken, vrienden of familie die u hebben geholpen?

Ik had in Italië een vriendin en drie nichten die daar al woonden. Donderdag en zondag waren onze vrije dagen. Op donderdag gingen we vaak boodschappen en leuke dingen. Op zondag kwamen wij ook samen. Ik moest wel altijd 17.00 uur thuis zijn om het eten klaar te maken.

Toen ik hoorde dat mijn werk in de keuken zou zijn, schrok ik daar enorm van! Ik heb in Cabo Verde alleen katxhupa en pap gemaakt. Ik maakte me daarom enorm veel zorgen over het werk en hoe ik het eten zou moeten klaar maken. Mijn beste vriendin heeft mij twee maanden lang Italiaans leren koken, zodat ik het werk kon doen. 

Wat vond u het moeilijkste aan uw tijd in Italië?

Het enige wat moeilijk was, was dat ik mijn twee kinderen achter moest laten. Dat was heel moeilijk. Je mocht in Italië niet ongehuwd kinderen hebben of daar werken als je zelf kinderen had. Dat werd gezien als een schande. Dus de familie wist niet dat ik kinderen had. De dochters van de familie waar ik voor werkte deden aan tennis. Zij gooiden naderhand vaak hun kleding weg. Voor mij was dat heel vreemd en vertelde ik dat zonde vond. Zij wilde hun kleding aan mij geven en toen vertelde ik ze dat ik de kleren naar mijn “nichtjes” in Cabo Verde wilde sturen. Zij gaven vanaf dat moment vaak een doos vol met kleding die ik mocht opsturen naar Cabo Verde. Die kleren waren in feite voor mijn dochters.

Wat vond u juist het mooiste of leukste?

Mijn tijd was geweldig. Ik kwam van armoede en terecht in een huis van miljonairs. Italië is zo mooi en zo rijk. Ik mocht vaak mee op vakantie met de familie waar ik voor werkte. Naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Zwitserland, maar het lukte niet altijd om mee te reizen. Dit omdat ik destijds nog geen Portugees paspoort had. Ze wilden mij altijd meenemen en ik mocht ook zelf op vakantie gaan. Hierdoor heb ik ook Nederland kunnen bezoeken.

Welke herinnering uit uw tijd in Italië is u het meest bijgebleven?

De familie waarvoor ik heb gewerkt heeft mij ook geholpen met het behalen van mijn rijbewijs. Elke vrijdag had ik rijles. Op de dag voor mijn 25ste verjaardag, had ik mijn rijbewijs gehaald. Op mijn verjaardag, de dag daarna, werd ik verrast met een feestje waar al mijn vriendinnen voor waren uitgenodigd. Dat was de eerste keer dat ik mijn verjaardag echt had gevierd.

Als u terugkijkt, wat zou u uw jongere zelf meegeven toen u naar Italië ging?

Ik zou haar het advies geven dat ik ook aan elke jonge vrouw of jonge man zou geven… Ik was eigenlijk te jong toen ik kinderen kreeg en migreerde. Al kom ik ook uit een hele andere tijd, maar het leven was zwaar in Cabo Verde en dat dwong mij ook om te migreren. Niet voor mijzelf, maar om mijn kinderen een beter leven te geven. Mijn kinderen hebben mij daardoor een lange tijd moeten missen. Toch heb ik een beter leven voor hen kunnen creëren. Dat is mij gelukt nadat ik getrouwd was en naar Nederland emigreerde. Zij konden hier naartoe komen om te kunnen studeren. Ik ben blij dat ik mijn keuze heb gemaakt want mijn kinderen zijn goed terechtgekomen en hebben nu zelf ook een gezin.

Welke boodschap zou u aan de jongere generatie Caboverdiaanse vrouwen willen meegeven?

Jullie hebben geluk, jullie zijn hier in Europa geboren en hebben een heel ander leven gekregen dan jullie ouders. Een beter leven dan jullie ouders. Jullie hebben Godzijdank een ander leven, wees daar dankbaar voor!